نقشهٔ راهِ در حال شکل‌گیری انسجام اجتماعی

نقشهٔ راهِ در حال شکل‌گیری انسجام اجتماعی

SydWest، SSI و SCOA این سند را برای مشورت منتشر کرده‌اند. این پیش‌نویس مشورتی پنج اولویت در حال شکل‌گیری را که از طریق نشست (Summit) و گزارش نشست شناسایی شده‌اند، بسط می‌دهد و زیر هر اولویت یک اقدام پیشنهاد می‌کند. این اولویت‌ها و اقدام‌ها به عنوان مواردی که نشست به طور کامل تأیید یا تصویب کرده باشد ارائه نشده‌اند، و اکنون دوباره برای بررسی و اصلاح بیشتر مطرح می‌شوند. این سند عمداً نهایی نیست: همهٔ اجزای این چارچوب از طریق این مشورت قابل اصلاح است.

نشست ملی Think Social Cohesion (اندیشیدن به انسجام اجتماعی) نشان داد که استرالیا کمبود ایده ندارد. آنچه کم دارد چارچوبی برای عمل است که به اندازهٔ کافی مشترک و پاسخگو باشد.

در ۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ۱۶۰ رهبر دعوت‌شده یک روز کامل را در پاراماتا به بررسی شرایطی گذراندند که انسجام اجتماعی را تقویت یا تضعیف می‌کند. اگرچه بحث‌ها دربارهٔ همهٔ موضوع‌ها به توافق نرسید، پنج اولویت روشن به طور پیوسته در سخنرانی‌های اصلی، میزگردها و نظرات شرکت‌کنندگان پدیدار شد. این اولویت‌ها بنیادی مشترک برای عمل فراهم می‌کنند و در عین حال می‌پذیرند که تفاوت‌های مهمی در دیدگاه‌ها باقی است که نیازمند بررسی بیشتر است. این پنج اولویت در ادامه به عنوان چارچوبی در حال شکل‌گیری آمده‌اند و پس از هر یک، یک اقدام پیشنهادی و پرسش‌هایی که اکنون از شما می‌خواهیم آن‌ها را محک بزنید، ذکر شده است.

هر اقدام پیشنهادی یادداشتی دربارهٔ خاستگاه خود دارد: یافته‌ای از نشست، پیشنهادی که شرکای برگزارکننده از آن زمان توسعه داده‌اند، یا هر دو. گزارش نشست، سند آن روز است؛ این نقشهٔ راه می‌گوید که ما چگونه می‌خواهیم اقدام‌ها را پیش ببریم. هر اقدام به عنوان یک محور کاری دنبال خواهد شد و از سازمان‌ها برای مشارکت دعوت خواهد شد.

نقطهٔ آغاز این نقشهٔ راه

از زمان نشست، شرکای برگزارکننده پیشنهاد کرده‌اند که حاکمیت مردمان بومی (First Nations) و حقیقت‌گویی باید در بنیاد مفهومی این نقشهٔ راه قرار گیرد، نه در میان صداهایی که از طریق مشورت افزوده می‌شوند. در خود نشست هم ثبت شد که دانش و رهبری مردمان بومی به توجهی بسیار بیشتر از آنچه در آن روز نصیبشان شد نیاز داشت. این پیشنهاد در اینجا مطرح می‌شود تا محک بخورد.

هر چارچوب استرالیایی برای انسجام اجتماعی باید با به رسمیت شناختن مردمان بومی استرالیا و جزیره‌نشینان تنگهٔ تورِس به عنوان نخستین مردمان این قاره و با روایتی صادقانه از استعمار، سلب مالکیت از سرزمین و حاکمیت ادامه‌دار مردمان بومی آغاز شود. تعلق را نمی‌توان بر فراموشی تاریخی بنا کرد. حقیقت‌گویی، حق تعیین سرنوشت و روابط محترمانه میان مردمان بومی و همهٔ کسانی که پس از آن زندگی خود را در اینجا ساخته‌اند، پایهٔ آینده‌ای ملی و مشترک است.

این پیشنهاد پیش از نهایی شدن نقشهٔ راه، از طریق تعامل محترمانه با رهبران و سازمان‌های مردمان بومی بیشتر توسعه خواهد یافت. ایجاد یک مشارکت معنادار در حکمرانی به زمان، اعتماد و همکاری واقعی نیاز دارد و از طریق یک فرایند مشورتی کوتاه به دست نمی‌آید. نقشهٔ راه، توسعهٔ این مشارکت را به عنوان یکی از نخستین اولویت‌های اجرا مشخص خواهد کرد.

منبع: پیشنهادی که شرکای برگزارکننده از زمان نشست توسعه داده‌اند.

۱ حقوق و مسئولیت

نظام چه چیزی را باید تضمین کند؟

انسجام اجتماعی نمی‌تواند تنها بر حسن نیت، آرمان یا بیانیه‌های کلی دربارهٔ ارزش‌ها استوار باشد. در سراسر بحث‌ها، شرکت‌کنندگان پیوسته بر اهمیت حقوق، تعهدات و پاسخگویی نهادی تأکید کردند. این شامل درخواست‌هایی برای حمایت‌های قانونی و حقوق‌محور قوی‌تر بود، و نیز این درخواست که کارفرمایان وظیفه‌ای ایجابی برای پیشگیری از نژادپرستی داشته باشند، نه آنکه تنها پس از وقوع آسیب اقدام کنند. پیشنهاد در حال شکل‌گیری این است که برای هر تعهد یک فرد یا نهاد مکلّف نام برده شود، نه آنکه تعهدات بر دوش کسانی باشد که آسیب را تجربه می‌کنند.

نشست این را مطرح نکرد که قانون‌گذاری به تنهایی انسجام می‌آفریند. یکی از نظرات به صراحت پاسخ عمدتاً قانون‌گذارانه را به چالش کشید. جهت‌گیری این نیست که قانون جای روابط را بگیرد، بلکه بنیادی حقوقی قوی‌تر است همراه با شرایط اجتماعی و نهادی‌ای که تجربهٔ عملی آن حقوق را ممکن می‌سازد.

ایجاد چارچوبی برای حقوق و مسئولیت نهادی در زمینهٔ انسجام اجتماعی. نام بردن فرد یا نهاد مکلّف برای هر تعهد، و بررسی ضرورت وضع وظیفه‌ای ایجابی برای پیشگیری از تبعیض نژادی برای کارفرمایان و سایر نهادها. شکل هرگونه سند حقوقی گسترده‌تر هنوز تعیین نشده است. هر پاسخ قانون‌گذارانه باید در کنار رویکردهای رابطه‌محور و مکان‌محوری که نشست شناسایی کرد توسعه یابد، نه به عنوان جایگزین آن‌ها.

منبع: یافتهٔ نشست (گزارش نشست، بخش‌های ۳.۱ و ۶.۱). نشست خواستار نوعی سند قانونی یا حقوق‌محور شد اما شکل آن را مشخص نکرد.

• آیا این بازتاب درستی از بحث‌هاست؟ یک سند حقوقی باید چه شکلی داشته باشد و وظایف ایجابی در کجا باید اعمال شوند؟

۲ رسیدن به مردم

به چه کسانی نمی‌رسیم؟

طرح‌ها و برنامه‌های انسجام اجتماعی اغلب به کسانی می‌رسند که از پیش مایل و قادر به مشارکت هستند. پرسش دشوارتر، که به طور مستقل در چهار جلسه مطرح شد، این است که چگونه با کسانی ارتباط برقرار کنیم که نهادها و برنامه‌های موجود هنوز به آن‌ها نرسیده‌اند: افرادی که کناره گرفته‌اند، کسانی که رویکردهای موجود برایشان کارساز نبوده، و کسانی که هرگز به شکلی معنادار به آن‌ها نرسیده‌ایم. نشست بر اهمیت تفکیک این تجربه‌ها تأکید کرد چون هر یک از آن‌ها موانع متفاوتی بر سر راه مشارکت را نشان می‌دهد و پاسخ متفاوتی می‌طلبد. نکتهٔ مهم آنکه نبود مشارکت نباید با نبود تمایل به مشارکت اشتباه گرفته شود.

به مردم از طریق جاها، خدمات و سازمان‌های محلی می‌توان رسید. دولت محلی، سازمان‌های محله‌ای، کتابخانه‌ها، مدرسه‌ها، محل‌های کار، رسانه‌های محلی، فضاهای سوم (مکان‌های عمومی غیر از خانه و محل کار) و سازوکارهای مکان‌محور مانند کمک‌هزینه‌های خرد، جاهایی هستند که مردم با نهادها و با یکدیگر روبه‌رو می‌شوند. برای کسانی که زندگی خود را در استرالیا بنا می‌کنند، زیرساخت خدمات استقرار تازه‌واردان پل ارتباطی با جوامع، خدمات و نهادهاست. طراحی با هدف رسیدن به مردم یعنی نهادها در اینکه کجا، چگونه و از طریق چه کسانی با مردم ارتباط برقرار می‌کنند، تغییر ایجاد کنند.

سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های محلی برای رسیدن به مردم. تقویت دولت محلی، سازمان‌های محله‌ای، کتابخانه‌ها، مدرسه‌ها، محل‌های کار و فضاهای سوم، و در عین حال ملزم کردن نهادها به اینکه بررسی کنند و بهبود دهند که کجا، چگونه و از طریق چه کسانی با مردم ارتباط می‌گیرند، با توجه ویژه به کسانی که شبکه‌های موجود به آن‌ها نمی‌رسند.

منبع: یافتهٔ نشست (گزارش نشست، بخش‌های ۳.۲ و ۶.۲).

• چه کسانی در جامعه یا بخش شما از قلم افتاده‌اند و چگونه می‌توان به آن‌ها رسید؟
• نقشهٔ راه باید کدام زیرساخت محلی را برای سرمایه‌گذاری در اولویت قرار دهد؟

۳ مشارکت

مردم چگونه مشارکت می‌کنند؟

به رسمیت شناختن مهارت‌ها و مدارک تحصیلی و صلاحیت‌های حرفه‌ای کسب‌شده در خارج، پیشنهادی بود که در نشست قوی‌ترین پشتوانه را داشت: در پنج جلسه مطرح شد بی‌آنکه مخالفتی ثبت شود. وقتی توانایی افراد به فرصت تبدیل نمی‌شود، امنیت اقتصادی، استقلال، اعتماد به نفس و توانایی مشارکت کامل آن‌ها در جامعهٔ استرالیا آسیب می‌بیند. جهت‌گیری نشست به سوی مسیرها بود، نه خدمات: نظام‌هایی که حول پیشرفت، اختیار عمل و ظرفیت مشارکت مردم طراحی شده باشند، از جمله از طریق اشتغال و کارآفرینی.

مشارکت گسترده‌تر از مشارکت اقتصادی است. مشارکت شامل رهبری اجتماعی و مدنی و فرصت‌های واقعی برای شکل دادن به نهادها و تصمیم‌هایی است که بر زندگی مردم اثر می‌گذارند. نشست همچنین به کمبودی مهم در بحث‌ها اذعان کرد: شرایط مادی‌ای که انسجام اجتماعی را شکل می‌دهند، از جمله مسکن، دستمزدها، کار ناپایدار و فشارهای هزینهٔ زندگی، توجه نسبتاً محدودی دریافت کردند. این موضوع‌ها با توسعهٔ نقشهٔ راه به بررسی سنجیده‌تری نیاز خواهند داشت.

بهره‌گیری از مهارت‌ها و برداشتن موانع مشارکت. آغاز با به رسمیت شناختن مهارت‌ها و مدارک تحصیلی و صلاحیت‌های حرفه‌ای کسب‌شده در خارج، ساختن مسیرهایی به سوی رهبری مدنی و اجتماعی و همچنین اشتغال، و بررسی شرایط مادی‌ای که مشارکت را محدود می‌کنند.

منبع: یافتهٔ نشست (گزارش نشست، بخش‌های ۳.۳ و ۶.۳).

• چه چیزی توانایی موجود را سریع‌تر از همه به مشارکت تبدیل می‌کند؟
• شرایط مادی و اقتصادی چگونه باید در این چارچوب گنجانده شوند؟

۴ پاسخگویی

چه کسی پاسخگوی نتیجه است؟

در پنج جلسه، شرکت‌کنندگان نگرانی خود را ابراز کردند که مشورت اغلب به اقدام معنادار تبدیل نمی‌شود. مردم وقت، تجربه‌ها و تخصص خود را در میان می‌گذارند، اما به ندرت می‌بینند که مشارکتشان چگونه بر تصمیم‌ها اثر می‌گذارد یا به تغییر می‌انجامد. نشست بر نیاز به فراتر رفتن از مشورت معنادار به سوی پاسخگویی واقعی تأکید کرد: چه کسی مسئولیت اقدام بر اساس شنیده‌ها را می‌پذیرد، و کسانی که مشارکت کرده‌اند چگونه می‌توانند نتایج را ببینند؟ همان‌طور که یکی از شرکت‌کنندگان گفت، شنیدن زمانی کامل می‌شود که مردم ببینند سخن گفتنشان چه چیزی را تغییر داده است.

در جلسهٔ پایانی، این اصل ملموس‌ترین شکل خود را پیدا کرد. شرکت‌کنندگان پیشنهاد کردند که هر تعهد نقشهٔ راه باید یک سازوکار پاسخگویی داشته باشد:

• یک رهبر پاسخگو با نام مشخص
• یک شریک با تجربهٔ زیسته
• منابع مورد نیاز
• یک نقطهٔ مبنا برای سنجش
• یک سنجهٔ شش‌ماهه
• یک روش شفاف برای گزارش پیشرفت.

پیشنهاد این است که این سازوکار برای هر تعهدی که در نقشهٔ راه نهایی می‌آید، به کار بسته شود. تعهدی که فرد یا نهاد پاسخگوی مشخص، منابع لازم و روشی برای سنجش پیشرفت نداشته باشد، صرفاً یک نیت است، نه یک نقشهٔ راه.

به کار بستن سازوکار پاسخگویی برای هر تعهد نقشهٔ راه. هر تعهد یک رهبر پاسخگو با نام مشخص، یک شریک با تجربهٔ زیسته، منابع مورد نیاز، یک نقطهٔ مبنا برای سنجش، یک سنجهٔ پیشرفت و یک روش شفاف گزارش‌دهی دارد، و به شرکت‌کنندگان گفته می‌شود که مشارکتشان چه چیزی را تغییر داده است.

منبع: یافتهٔ نشست از جلسهٔ پایانی (گزارش نشست، بخش‌های ۳.۴ و ۶.۴). وظیفهٔ ایجابی برای پیشگیری از تبعیض نژادی زیر عنوان حقوق و مسئولیت قرار دارد، همان جایی که نشست آن را قرار داد.

• آیا این الگوی درستی برای پاسخگویی است، و چه چیزی باعث می‌شود الزام‌آور و قابل پیگیری باشد، نه صرفاً آرمانی؟

۵ روایت

کدام داستان همهٔ این‌ها را ممکن می‌کند؟

استرالیا به یک داستان ملی نیاز دارد که بتواند حقیقت‌گویی، چندفرهنگ‌گرایی، تعلق مشترک و اختلاف نظر مشروع را در خود جای دهد. شیوه‌ای که دربارهٔ تنوع سخن می‌گوییم، درک عمومی، سیاست‌ها و تعلق را شکل می‌دهد، و رهبران سیاسی و نهادی در تعیین اینکه چه چیزی در گفتمان عمومی پذیرفتنی شمرده می‌شود نقش دارند.

نشست به درخواست برای داستان‌های بهتر بسنده نکرد. ویژگی‌های ساختاری فضای اطلاع‌رسانی را هم شناسایی کرد، از جمله الگوریتم‌هایی که برای برانگیختن خشم تنظیم شده‌اند، انگیزه‌های تجاری و طراحی پلتفرم‌هایی که می‌تواند جوامع را رو در روی هم قرار دهد، و وظیفهٔ مراقبت دیجیتال را به عنوان یک پاسخ ساختاری ممکن مطرح کرد. همچنین یک پیشنهاد ارائه داد که از همین حالا قابل اجراست: یک پروتکل داستان‌گویی اخلاقی مبتنی بر رضایت آگاهانه و مستمر، ایمنی فرهنگی، هم‌نویسندگی، قدردانی منصفانه و حق بازبینی یا انصراف، که سازمان‌ها می‌توانند بدون انتظار برای قانون یا بودجه، به کار بستن آن را آغاز کنند.

توسعه و ترویج یک چارچوب داستان‌گویی اخلاقی و یک پاسخ ساختاری به فضای اطلاع‌رسانی. بنا کردن این چارچوب بر رضایت آگاهانه و مستمر، ایمنی فرهنگی، هم‌نویسندگی، قدردانی منصفانه و حق بازبینی یا انصراف. در کنار آن، توسعهٔ یک پاسخ ساختاری که انگیزه‌های پلتفرم‌ها، نقش الگوریتم‌ها در پررنگ کردن محتوا و مسئولیت رسانه‌ها را در بر گیرد، همراه با یک روایت عمومی آزموده‌شده از تعلق و مشارکت.

منبع: یافتهٔ نشست (گزارش نشست، بخش‌های ۳.۵ و ۶.۵).

• آیا نقشهٔ راه باید پاسخ‌های ساختاری به فضای اطلاع‌رسانی را دنبال کند، و کدام پاسخ‌ها را؟
• آیا سازمان شما حاضر است از یک پروتکل داستان‌گویی اخلاقی مبتنی بر این اصول حمایت کند یا آن را به کار گیرد؟
• نقشهٔ راه چگونه باید از ایمنی و کرامت محافظت کند و در عین حال فضا را برای اختلاف نظر مشروع و گفتگوهای دشوار حفظ کند؟

دو اصل که باید در کنار هم حفظ شوند

در سراسر نشست، دو اصل مهم و نزدیک به هم پدیدار شد، و میان آن‌ها تنشی هست که باید با دقت مدیریت شود. انسجام اجتماعی از آنِ همهٔ استرالیایی‌هاست: این مسئولیتی برای کل جامعه است و نباید چنان مطرح شود که گویی جوامع مهاجر و چندفرهنگی مسئول ایجاد آن هستند. در عین حال، چندفرهنگ‌گرایی یک نقطهٔ قوت ملی تعیین‌کننده است که باید عمیق‌تر در نظام‌ها، نهادها و زندگی عمومی استرالیا جای گیرد. کار پیش رو این است که هر دو را در کنار هم حفظ کنیم: به رسمیت شناختن و تقویت خصلت چندفرهنگی استرالیا، و در عین حال روشن کردن اینکه مسئولیت انسجام را نمی‌توان تنها بر دوش جوامع چندفرهنگی گذاشت.

گسترش این مشورت

نشست پایهٔ مهمی برای بحث فراهم کرد و در عین حال پذیرفت که یک روز نمی‌تواند طیف کامل دیدگاه‌ها و تجربه‌هایی را که انسجام اجتماعی در استرالیا را شکل می‌دهند، در بر گیرد. چند حوزه توجه محدودی دریافت کردند یا به اندازهٔ کافی نمایندگی نشدند، از جمله دانش و رهبری مردمان بومی، افراد دارای معلولیت، جوانان، جوامع شهرستانی و روستایی، جوامع مذهبی کوچک‌تر، شرایط مادی و اقتصادی، و رویکردهای مربوط به شواهد و سنجش.

فرایند مشورت می‌کوشد این شکاف‌ها را از طریق نظرات کتبی هدفمند و تعامل با افراد و سازمان‌هایی که دیدگاه‌هایشان کمتر نمایندگی شده، از جمله تعامل ویژه با رهبران و سازمان‌های مردمان بومی، برطرف کند. ما به ویژه نظرات این گروه‌ها را تشویق می‌کنیم تا اطمینان یابیم نقشهٔ راه نهایی طیف گسترده‌تری از تجربه‌ها، اولویت‌ها و تخصص‌ها را بازتاب می‌دهد و با صداهایی که در آن روز به اندازهٔ کافی شنیده نشدند، تقویت می‌شود.

مشورت با یک جلسهٔ حضوری در همایش FECCA در ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶ آغاز می‌شود، جایی که پنج اولویت و اقدام‌های پیشنهادی به عنوان پنج محور کاری به حاضران ارائه و از طریق بحث و نظرسنجی مشورتی آزموده می‌شوند. پاسخ‌هایی که در جلسه داده می‌شوند، نظرات رسمی به شمار می‌روند. سپس نظرسنجی در ۱۹ اکتبر ۲۰۲۶ برای شرکت‌کنندگان نشست و شبکه‌های شرکای برگزارکننده فرستاده می‌شود و در ۶ نوامبر ۲۰۲۶ بسته می‌شود. پاسخ‌ها را می‌توان از طریق نظرسنجی مشورتی در thinksocialcohesion.com.au که پرسش‌های بالا را می‌پرسد، ارائه کرد. یک کارگروه متشکل از سه شریک برگزارکننده و طراح ایده و روش کار نشست (Summit Architect) هر پاسخ را بررسی خواهد کرد. هر نکتهٔ اساسی در دفتر ثبت بازخورد درج می‌شود و نتیجهٔ آن به طور مستند مشخص می‌شود: پذیرفته شد، اصلاح شد، یا پذیرفته نشد، همراه با دلایل.

هر پاسخ‌دهنده‌ای که نشانی ایمیل خود را بدهد، گزارش «آنچه شنیدیم، آنچه تغییر کرد» را دریافت خواهد کرد که نشان می‌دهد نظرات مشورتی چگونه نقشهٔ راه نهایی را شکل داده‌اند، و نقشهٔ راه نهایی به کمیسیون سلطنتی یهودستیزی و انسجام اجتماعی (Royal Commission on Antisemitism and Social Cohesion) و به دولت ارائه خواهد شد. نشست در ابتدا یک بازنگری پاسخگویی شش‌ماهه را پیشنهاد کرده بود که برای ۲۸ ژانویهٔ ۲۰۲۷ برنامه‌ریزی شده بود. اما از آنجا که نقشهٔ راه دیرتر از آنچه پیش‌بینی شده بود نهایی می‌شود، بازنگری در آن زمان فرصت کافی برای اجرای تعهدات و ارزیابی معنادار پیشرفت فراهم نمی‌کند. بنابراین بازنگری شش ماه پس از انتشار نقشهٔ راه نهایی انجام خواهد شد و پیشرفت در تعهدات از طریق چارچوب پاسخگویی نقشهٔ راه ارزیابی و به طور عمومی گزارش خواهد شد. این بازنگری معیار مهمی خواهد بود برای اینکه ببینیم آیا تعهدات داده‌شده به اقدام معنادار و نتایج ملموس تبدیل می‌شوند یا نه.